The War On Language (Met Annieke Kranenberg Van Het Ministry Of Public Enlightenment And Propaganda)

, , 1 Comment

Kent u Annieke Kranenberg?

Ze is de Ombudsvrouwman (M/V) van de Volkskrant.

Vorig jaar schreef ze een uitgebreide column waarin ze uitlegde dat het een echt heel erg “duidend” was om te spreken van “aanslag” of “terrorist”. “Moslim terreur” of “Moslim terrorist” waren al helemaal fout. Ze drukte de Nederlandse media dan ook op het hart om voortaan te spreken van “dader” of “kaper”. Dat is minder “duidend”. Op die manier kun je namelijk komen tot het hoogste ideaal: value free news: “Een dader deed iets met een wapen tegen iemand op een plek”. En als nieuws-consument krijg ik dan voldoende informatie. Je garandeert op die manier meteen dat niemand boos wordt op Moslims of de Islam, want die worden nooit en nergens meer genoemd.

We hebben gisteren kunnen lezen dat de Universiteit van Cambridge (een van de beste Universiteiten ter wereld) hoogleraren het advies gaf om studenten niet meer te omschrijven als “briljant” of “geniaal” want die woorden worden geassocieerd met mannen en dat is dus sexistisch. 

The War on Language gaat door… leest u even mee?

Volkskrant: Waarom de krant genderneutrale taal nastreeft.

“De krant” want er is uiteraard maar een (1) krant.

De daaropvolgende zin trekt deze propaganda-exercitie direct in twijfel.

Tijd zal leren of de krant met het sekseneutraal schrijven een beetje of ver voor de troepen uit draaft.

(We weten niet of het werkt, maar we doen het toch?)

“De troepen” is correct, want het is inderdaad een oorlog.

‘Waar denkt u aan, als u leest over een verslaggever, kunstenaar, journalist, filosoof, fabrieksarbeider, filmmaker of universitair docent?’, mailde een 65-jarige lezer onlangs, sinds haar 18de abonnee. ‘Ik denk dan aan een MAN. Soms een halve kolom later kom ik erachter dat het over een VROUW gaat.’

Jeetje. Wat een toestand, zeg?

Juist vanuit de emancipatiegedachte heeft de redactie vorig jaar besloten voortaan zo consequent mogelijk genderneutraal te schrijven. ‘De krant streeft seksegelijkheid na in taalgebruik’, aldus het nieuwe lemma in het Stijlboek van de Volkskrant. ‘Vermijd daarom constructies waaruit de indruk kan ontstaan dat het mannelijke de norm is en het vrouwelijke de uitzondering.’ Dat betekent dat er bij beroepen geen vrouwelijke vormen worden gebruikt. Dus geen fotografe, schoonmaakster, lerares of directrice. Ook andere vrouwelijke uitgangen – eigenaresse, bewoonster, huisgenote – worden gemeden.

Goed zo, Deugridders!

Gelukkig is “mediahoer” al onzijdig.

(Dat gebruiken wij bij SlimK1nd namelijk voor mannen en voor vrouwen red.)

Dat man en vrouw nu in principe dezelfde aanduiding krijgen, hebben niet alle lezers bewust meegekregen. De redactie introduceerde de nieuwe regel eind vorig jaar vrij geruisloos in de wekelijkse taalrubriek in V. ‘De bedoeling ervan is simpel: door slechts één vorm te gebruiken willen we bewerkstelligen dat de lezer niet automatisch aan een man of een vrouw denkt’, aldus de taalredacteur. ‘Nu mag voorzitter misschien nog niet sekseneutraal klinken, als we dat woord consequent blijven gebruiken voor vrouwen én mannen, zal het dat uiteindelijk wel zijn.’

Dat is inderdaad de essentie van propaganda.

Als je dingen maar vaak genoeg herhaalt? Dan slikken mensen het vanzelf.

Het kamp dat sekseneutrale taal nastreeft opdat de m/v-schotten ook daadwerkelijk in het hoofd verdwijnen, heeft al een rijk vocabulaire tot zijn beschikking met beroepen als arts, piloot, wethouder, premier en loodgieter. Deze hebben evenwel een seksistische schaduwzijde, want wat neutraal heet, is van oudsher vaak mannelijk. Feministen vonden dat begin jaren tachtig onoverkomelijk. Nog steeds kan de mannelijke vorm als neutrale norm ongemakkelijk aanvoelen. Ook op de redactie stuitte de regel aanvankelijk op weerstand. Zo gruwde een aantal journalisten van het idee dat er ‘van onze verslaggever’ boven een stuk zou komen te staan in plaats van ‘van onze verslaggeefster’. Dat is pragmatisch opgelost door alleen nog maar de auteursnaam te vermelden.

Kun je ze niet gewoon apparatchik noemen?
Ik vind "verslaggever" (M/V) wat hoog gegrepen?

De meeste tegenstand is inmiddels verdwenen, vertelt een eindredacteur. De regel wordt redelijk consistent toegepast, maar soms gaat het mis, bijvoorbeeld als een verslaggever de vrouwelijke uitgang hanteert en de eindredactie en corrector deze over het hoofd zien. Zo heette een Franse politicus gisteren in het intro ‘voormalig stierenvechter’ en in de tekst ‘stierenvechtster’. De kop met ‘ex-torera’ was mijns inziens legitiem omdat het zwierige Spaanse woord in Frankrijk aan haar vastkleeft.

Echte apparatchiks bieden zelden weerstand.

Gelukkig werd het geen zaak bij het Europese Hof voor de Rechten v/d Mens.

Ik vind “zwierig” Spaans overigens heel erg racistisch.

Niemand zal “zwierig” Arabisch schrijven en dat is dus stigmatiserend (voor gender-neutrale Spaans mensen) en kwetsend (voor gender-neutrale Arabisch mensen).

Voor lezers die er moeite mee hebben, citeer ik de taalredacteur: ‘Nog even doorbijten.’ Voor de redactie geldt: monter doorgaan en practice what you preach. Geef niet alleen linguïstisch, maar ook inhoudelijk het goede voorbeeld en wees alert op allerlei vormen van seksisme. Boven het bericht ‘Schiphol krijgt nieuwe financieel directeur’ stond – nota bene op internationale vrouwendag – de bovenkop: ‘Weer een vrouw.’ Pas even de omdraaitruc toe: ‘Schiphol krijgt een nieuwe financieel directeur. Weer een man.’

Josef Goebbels zei dat ook. "Nog even doorbijten".

In ander nieuws: The New York Times heeft hun Ombudsvrouwman (M/V) ontslagen.

Weer een vrouw, want de vorige werd ook ontslagen.

En opnieuw… als je alle taal gender-neutraal maakt in de krant? Dan verdwijnt sexisme vanzelf.

Nod Yes Icon

 

Share