Natrappen, Public Shaming En MEER Self Congratulation (Met Sjoerd de Jong, Ombudsmens NRC)

, , Comments Off on Natrappen, Public Shaming En MEER Self Congratulation (Met Sjoerd de Jong, Ombudsmens NRC)

Goedemorgen lieve lezers.

Het is nu 03:37, ik ben niet aan het hoesten, maar heb wel nog steeds een rauwe keel.

Ik heb nu thee met honing gehad en begin straks aan de citroen.

Ik kwam dit enige dagen geleden al tegen, maar had helaas weer eens te weinig tijd.

We gaan ons bezighouden met natrappen, public shaming en weer meer self congratulation met de O Zo Onafhankelijke Ombudsmanmens van het NRC, Sjoerd de Jong.

mccarthy

Leest u even mee?

NRC: Een correspondent en de valkuil van het perfecte stuk.

De titel is direct goed.

Sjoerd, je moet echt uitkijken met dit soort titels.

Mensen kunnen het NRC namelijk nalezen – veelal helemaal zelf – en de kans dat je in dat vod “het perfecte stuk” tegenkomt?

Die is NUL, Sjoerd.

We beginnen met public shaming en natrappen.

Het ellendigste moment voor een redactie: moeten horen dat een collega die gold als een journalistieke reus, op lemen voeten blijkt te zijn gaan lopen – in elk geval in zijn nadagen. Correspondent China Oscar Garschagen bleek de laatste twee jaar voor zijn pensionering citaten ten onrechte zonder bronvermelding te hebben overgenomen, soms een fictief personage te hebben gemaakt van meerdere sprekers, en in reportages mensen te hebben opgevoerd die hij niet had gesproken of zelfs maar ontmoet.

Ik heb mij hier al eens over opgewonden.

Breaking News: Alle Waardeloze Kutjournalisten Van Het NRC Mogen Blijven! (Alleen Oscar Garschagen Moet Weg)

Dat nieuws heeft geschokte, teleurgestelde, soms boze, maar ook meelevende reacties losgemaakt op de redactie – en erbuiten. De zaak is dramatisch voor Garschagen en dus ook slecht voor de krant.

Eens.

Er is op een dramatische manier met de situatie omgesprongen door “de krant” die NRC Media Holding B.V. heet.

Vooraf: wat was mijn rol? Full disclosure: ik heb de beschuldigingen gezien, inzage gehad in de correspondentie en de zaak besproken met de hoofdredactie en chef Buitenland, Elske Schouten, die het onderzoek deden. Aan de gesprekken met Garschagen en diens assistent, die de zaak aankaartte, nam ik niet deel. De conclusies daaruit zijn getrokken door de hoofdredactie en Garschagen zelf.

Jouw rol is natrappen, public shaming en self congratulation, Sjoerd, net als altijd?

Of heb je een nieuwe rol gekregen bij “de krant” die NRC Media Holding B.V. heet?

Zijn er lessen uit de kwestie te trekken?

Ik ben klaar voor de self congratulation, kom maar Sjoerd!

Eerst dit. De hoofdredactie en Schouten hebben het onderzoek in mijn ogen consciëntieus en zorgvuldig aangepakt. Het eerste blog van hoofdredacteur Vandermeersch was, op basis van Garschagens aanvankelijke verweer, te verdedigend. Maar hij kondigde ook een vervolg aan; afgesloten werd de zaak dus niet. Het resultaat van het daaropvolgende onderzoek lijkt me duidelijk en onbetwistbaar.

Niets dan superlatieven: consciëntieus, zorgvuldig, duidelijk EN onbetwistbaar.

Ga maar een koekje halen bij Peter Vandermeersch, Sjoerd.

Als je mazzel hebt wil ie vast wel even over je buik aaien.

(Dan kun je wat rollen op het tapijt naast z’n bureau red.)

Uit de reacties erop spreekt waardering voor de openheid van de krant, maar klinkt ook compassie en soms kritiek op de hardheid van het oordeel. Op Twitter was sprake van „bloeddorst”.

Ik vond het veel weg hebben van zo’n Communistisch show trial.

Het laatste was er niet. De compleetheid van het verslag op nrc.nl is pijnlijk, maar het onderzoek is gedaan met zowel respect voor de feiten als gevoel voor de persoon. Garschagen is bij elke stap betrokken geweest, zowel bij de tekst van het onderzoeksrapport als bij de verklaring van Vandermeersch. Daarin worden ook Garschagens verdiensten onderstreept.

Sjoerd gaat voor twee (2) koekjes!

Maar bij zulke publieke beschuldigingen hoort een publieke verantwoording. Dat geldt zeker nu media een vast onderdeel zijn geworden van maatschappelijke zelfdiagnostiek en kritiek.

Zijn “media” zomaar, pardoes en plotsklaps een “vast onderdeel” geworden van die “maatschappelijke zelfdiagnostiek en kritiek”, Sjoerd?

Of is die “media” met de jaren meer en meer activistisch en ideologisch geworden, terwijl men klakkeloos topics uit de US overneemt?

Is er trouwens al een stille mars georganiseerd voor Hadjar Benmiloud, Sjoerd?

Breaking News: Hadjar Benmiloud (F) Betast En Aangevallen Vlakbij Kantoor NRC

Hier en daar zijn dan ook al vergelijkingen getrokken met het schandaal rond Perdiep Ramesar, de Trouw-journalist die bij die krant in 2014 werd ontslagen wegens onvindbare bronnen voor zijn artikelen over een Haagse ‘sharia-wijk’. Een parallel is dat ook hij ter verdediging eerst zei (aan het latere onderzoek werkte hij niet mee) talrijke bronnen te hebben gehad, maar die niet meer precies te kunnen achterhalen.

Meer, meer, meer public shaming!

Goed zo, Sjoerd!

Maar de verschillen zijn relevanter. Bij Trouw klonken al langer argwanende geluiden, bij Garschagen ontbraken die totaal. En, cruciaal: Ramesar bracht een spectaculaire ‘onthulling’ die landelijke ophef veroorzaakte. Bij Garschagen ging het om reportages die niet of nauwelijks controversieel waren en die – ook achteraf – een reële basis in de feiten hadden. Maatschappelijke schade is er dus niet, journalistieke wel. Zo was het ook bij tal van eerdere plagiaataffaires, waarbij journalisten betrapt werden die hun verhaal ‘mooier’ maakten dan het in werkelijkheid was.

Ehm…Sjoerd?

Een groot aantal Chinese mensen spreekt en schrijft Engels?

En als je een klein beetje Twitter gebruikt, kom je een hele rits gekanker tegen van Chinese mensen die woest zijn over “Dutch reporter creating Fake News about China”.

Uiteraard is China geen “maatschappij” en die Chinese mensen online horen ook al niet bij enige “maatschappij”.

Dat maakt de affaire niet minder ernstig, wel extra onbegrijpelijk. Ook zonder clandestiene verfraaiingen had Garschagen deze reportages kunnen schrijven. Maar hij nam kennelijk geen genoegen met minder dan perfect en, zoals hij in het onderzoek zegt, als de verslaggeving beneden verwachting bleef, ging hij dat „schrijvend oplossen”. Dat is dan ook een valkuil: altijd op pad, allerlei materiaal bij elkaar verzamelen, en dan aan het bureau een mooi, al te mooi verhaal willen schrijven.

Opnieuw niets dan superlatieven: perfect, altijd op pad en mooi, zelfs al te mooi.

Hoe uitzonderlijk is dat?

Grootheidswaanzin is niet zo heel uitzonderlijk voor de “journalisten” van het NRC, Sjoerd.

Ik kom het vrijwel dagelijks tegen.

Nod Yes Icon

Dan doen we nog een kopje public shaming, komt u maar.

Correspondenten spreken vaak meer mensen dan ze opvoeren, en dat is geen wonder, want redacties houden niet van stukken die wemelen van allerlei onbekende namen. Maar fictieve sprekers introduceren als een bundel van echte mensen, laat staan personen die je niet hebt gesproken een centrale rol geven in een gecomponeerd stuk, alsóf je met ze op stap bent geweest, dat is ver over de schreef.

Kun je ook even huilen en stampvoeten over al die “nieuwe” media, Sjoerd?

En dat stomme kutinternet?

Sjoemelen is trouwens ook een recept voor rampen in de post-Gutenberg-wereld, nu de hele planeet één muisklik van je verwijderd is en stukken ook niet meer na een dag in de kattenbak verdwijnen, maar eeuwig blaffen in de digitale kennel. Dat vergroot de controleerbaarheid van journalisten.

Thanks Sjoerd.

Dan de hamvraag: was dit te voorkomen?

Ongetwijfeld niet. Het NRC bestaat uit louter perfecte mensen. Die hadden hier onmogelijk iets aan kunnen doen.

Basis van een journalistieke organisatie moet nog altijd zijn: vertrouwen in de eigen redacteuren, totdat er signalen komen dat er iets mis is. Die ontbraken bij Garschagen, die ook niet onder zware deadline-druk werkte. Zijn prestatiedruk legde hij zichzelf op, zoals hij zegt, „om te laten zien dat ik het nog kon”. En hoe. De laatste twee jaar schreef hij zo’n 200 kleinere en grotere stukken voor de krant, veelal reportages – soms tien per maand. Dat is een stachanovistische productie, waaruit het journalistieke je suis partout-complex opdoemt: een week niet met je naam in de krant, is een week niet geleefd.

stachanovistisch

 

Stachanovisme is dus bulk produceren en veelal rotzooi produceren. Ongeschoolde, zware handarbeid.

Een beetje zoals de “columns” van Ellen Deckwitz.

SK: Dossier Deckwitz.

Is dat geen veeg teken, achteraf?

Ongetwijfeld niet. Nogmaals: bij het NRC is vrijwel iedereen absoluut perfect.

Een oud-correspondent (niet van NRC) vraagt zich in elk geval af of de krant Garschagen niet veel te lang op een topzware, moeilijke post heeft laten zitten. Correspondenten lopen dan het risico dat ze vergroeien met ‘hun’ land of juist vermoeid raken.

Wisselen na vijf jaar is de regel, zegt de hoofdredactie. Soms wegen expertise en ervaring zwaarder, maar dat moet een uitzondering blijven. Ook met Garschagen werd in de loop der jaren herhaaldelijk gesproken over terugkeer, hij drong erop aan langer te mogen blijven. Wrang genoeg was zijn opvolging net in gang gezet toen het schandaal losbarstte.

He, wat sneu.

Gaan jullie Eva Cukier, of Tom Meeus naar China sturen?

En zo ja: > Mag dat dan in een kartonnen doos met van die luchtgaatjes erin?

Is meer interne controle nu wenselijk?

Opnieuw: ik denk van niet. Op het kantoor van het NRC aan het Rokin is aardse journalistieke perfectie bereikt en perfectie valt nu eenmaal niet te controleren.

Een gegarandeerd bedrogvrije journalistieke omgeving bestaat niet – of het moet zijn bij kranten in het oude Oostblok, maar ja, die pleegden weer een heel ander soort bedrog. Dat wil niet zeggen dat er niets te verbeteren valt. Wie een huidige krantenredactie kent, weet dat veel tijd opgaat aan plannings- en productieoverleg; het werken op meerdere platforms – papieren edities, sites, sociale media, nieuwsbrieven – noopt daartoe. Maar fundamenteel voor het vak blijft: praten over het nieuws, over bronnen en stukken. Daar zijn al allerlei instrumenten voor: redactieberaad, nabesprekingen (en functioneringsgesprekken).

Redactieberaad, nabesprekingen en functioneringsgesprekken, zeg je?

Waarom is Ykje Vriesinga dan niet ontslagen?

De crux is de juiste balans te vinden tussen supervisie – die vaak te laat komt – en intervisie, het ambachtelijke en kritische gesprek over aanpak en methodes tussen collega’s onderling.

Welke “balans” wordt er precies bereikt als een redactrice leert trappenlopen van een vierjarige, Sjoerd?

NRC Redactrice Leert Trappenlopen Van Vierjarige (Met Ykje Vriesinga)

Of dat misstappen altijd kan uitsluiten is de vraag. De aandrang om te buffelen en, onder zware druk, de mooiste verhalen te maken hoort bij het vak – de kunst is merken wanneer het te ver gaat. Dan kan een journalist die wil blijven excelleren zichzelf zo opjagen dat hij bochten gaat afsnijden. Of zelfs andermans auto leent.

Ik vond die auto metafoor een beetje geforceerd, Sjoerd.

En “zware druk”?

Een “stukje” schrijven duurt 20-30 minuten Sjoerd.

Met wat proofread, editing en correcties kom je aan maximaal een uur.

Een werkWEEK heeft heeft geregeld meer dan 40 uur, Sjoerd.

Vraag maar aan Aleksej Grigorjevitsj Stachanov.

Share