Het Volk: Overgeïnformeerd, Onttoverd, Gefrustreerd, Bang En Agressief

, , Leave a comment

Soms kom je een artikel tegen waar echt alles mis mee is.

Vandaag vond ik zo’n juweeltje in het Parool.

Parool: ‘Politici, vertel een groter verhaal van hoop’.

Man. Man. Man. Man. Man.

Dit geweldige stuk is geschreven door een Organisatieadviseur en een Manager.

Dat zijn meestal niet alleen begenadigde schrijvers maar ook scherpzinnige politiek-economische “experts”.

Beide heren zijn tevens “publicist”.

Dat betekent dat ze af en toe een stukje schrijven.

Bijvoorbeeld voor de Persgroep.

Nou… daar gaan we dan.

Het volk wist niet beter en kon worden bestuurd, met de knoet, de hemel of een lege maag.

Vroeger ging besturen gewoon een stuk makkelijker.

Maar helaas, “vooruitgang” maakte een einde aan het feest.

Dit proces van rationalisering en bevrijding zijn we ‘Vooruitgang’ gaan noemen. Het einde aan de onwetendheid, onvrijheid en armoede.

Maar al die vooruitgang brengt een hoop problemen met zich mee.

(Voor de elite, voor bestuurders, politici red.)

Onttovering

Maar de Vooruitgang kent ook een andere invalshoek. Feiten en rationalisatie leidden tot de door de Duitse econoom en socioloog Max Weber beschreven onttovering van de wereld. De effecten hiervan bleven lang onderbelicht.

Het resultaat van de eeuwenlange emancipatie werd echter na verloop van tijd niet meer als een goede ontwikkeling ervaren maar als bestemming. En daarmee voor de politiek een doel in zichzelf.

Even opletten. Op een lege maag doet “het volk” gewoon wat ze verteld wordt.

Ze zijn helemaal “betoverd” van de ehm… honger en ondervoeding.

Nod Yes Icon

Maar als ze voldoende en gezond eten?

Dan wordt emancipatie ineens een “bestemming”.

Schoollijm

Ehm... yea whatever.

Bent u klaar voor huilen en stoepkrijt?

Ik wel.

Zoeken naar een zondebok

Merkwaardig genoeg ontstond met het verdwijnen van de ideologische oriëntatie ook een overmatige focus op misstanden groot of klein. De media vragen inmiddels voortdurend onze aandacht voor misstanden ergens op deze wereld. En hoe meer we ze zien, des te meer er mis is. De burger steeds gefrustreerder achterlatend, op zoek naar een zondebok.

Uh-uh, yep, zondebok.

Dan gaan we extra huilen over dat gemene valse internet.

Dat is nog erger dan een volle maag.

Naast de traditionele massamedia bracht de technologie ondertussen een door het volk gedomineerde tegenbeweging: de sociale media. Het sluitstuk van de democratisering van de media: niet top-down maar bottom-up. Hier kun je, al dan niet in schuttingtaal, de zondebok vinden. Vooral de politieke elite moet het door het boos geworden volk ontgelden.

Laten we beginnen met wat feiten.

Social media is vooral self-obsession.

Kijk naar mij.

Ik heb hier een hele leuke pagina vol <vul in>.

Ik ben speciaal.

En ik doe allemaal bijzondere dingen.

Kankeren over politiek en politici vormt een microscopisch klein beetje van “social media”.

De Vooruitgang broedde een paradox: de burger die zowel geïnformeerd, vrij en welvarend als ook gefrustreerd, bang en agressief is. Ook al staat ons land hoog in alle welvaartlijstjes: ‘Het gaat slecht en we worden slecht bestuurd’, omdat er altijd wel ergens iets mis is en ‘onze leiders alleen om zichzelf geven’.

Gefrustreerd.
Bang.
En agressief?
Dat klinkt niet best.
Als dat maar goed gaat.

De meest onzinnige feiten

Steeds meer politici reageren op deze situatie door de (massa)media te omarmen en daar even makkelijk onhoudbare beloftes tegenover te stellen. Gebeurde het eerder nog gedoseerd, inmiddels wordt voor de macht bewust en openlijk de bestuurlijke waardigheid opzijgezet. De dialoog wordt verruild voor een eenzijdig makkelijk te framen soundbite. Post truth…

Hmmm. Noemt ie onze bestuurders nu leugenachtige mediahoeren?

Volgens mij wel.

Nod Yes Icon

Als reactie op deze verwarring nemen schokkend veel mensen inmiddels de meest onzinnige feiten over. De Vooruitgang broedde ons nog een paradox: de onttoverde mens is van ontgoocheling in sprookjes gaan geloven en is zich daar nog bewust van ook.

Ehm... Zijn daar metrics van?
Hoeveel is "schokkend"?
En heb je een paar voorbeelden van die "sprookjes"?
Geldt dit artikel als een "sprookje"?
En belangrijker: Wanneer is het "uit"?

Overgeïnformeerde wereld

Is dit een doodlopende weg? In ons boek Koopman en dominee vroegen wij in 2012 onze Nederlandse leiders naar hun waarden. IJver, pragmatisme, gelijkheid en integriteit bleken typisch Nederlandse waarden die door allen werden gedeeld. Merkwaardig genoeg werden deze waarden niet opgehangen aan een groot verhaal. En daar zit mogelijk de crux.

Daar gaan we weer.
De heersende elite moet met een groot verhaal komen.

Het Westen is niet welvarend geworden door loopgraven en muren, maar door dialoog. Door onze verhalen samen te voegen tot een groter geheel. Onze vrije westerse samenleving is opgebouwd langs de weg van het steeds weer opnieuw uitvinden van het verhaal van hoop.

Gast, snuif je lijm?

Het Westen is welvarend geworden door plunder en (economische) dominantie.

In een overgeïnformeerde wereld staan verkiezingen voor de deur. Laat onze leiders zich kwetsbaar opstellen en de moed hebben om geloofwaardige politiek te bedrijven. Smeed onze progressief linkse verworvenheden met onze klassieke gemeenschapswaarden samen tot een hoopvol perspectief. Een groter verhaal dat anderen niet uitsluit, maar hen inspireert mee te doen.

(Ja. Hij snuift lijm. red.)

Is “kwetsbaar opstellen” net zoiets als “empathisch luisteren“?

Onze progressieve linkse verworvenheden?

(Hij bedoelt de Burkini red.)

Maar goed, we gaan “hoop” verkopen.

Zoiets?

En daar blijft het niet bij, want het kan altijd nog erger.

Dat heeft tijd nodig. Een transitie naar een nieuw perspectief gaat gepaard met een periode van ‘niet weten’. Maar onze leiders zijn daar met de hulp van wetenschap, religie en kunst door de eeuwen heen altijd in geslaagd.

Dat kunnen we.

Yes We Can

En let even goed op:

“We”…

Dat zijn dus niet “wij, de burgers”.

Neen.

Shaking No Emoticon

Dat zijn “onze leiders”.

En onze leiders kunnen “dat” (het verkopen van sprookjes, het verkopen van een “groot verhaal” over “hoop”) met de “hulp” van wetenschap, religie en kunst.

Op Twitter heb je maar 140 karakters. 
Een GROOT verhaal lukt daar domweg niet.

Prozac Pill Icon

En toen kwam er een olifant met een hele grote spuit...
En die blies het sprookje uit.

Olifant

De boodschap is helder.

Die kudde, de burgers, die moeten in het gareel.

En helaas hebben ze nu goed te eten en – nog veel erger – toegang tot internet.

En nu zijn ze overgeinformeerd (da’s altijd eng) en ze zijn gefrustreerd, bang en agressief.

Maar met de juiste propaganda?

Als we ze de juiste sprookjes laten geloven?

Dan krijgen onze leiders die kudde  wellicht – met de tijd – weer onder controle.

En anders pakken ze gewoon ons eten af en trekken de stekker uit het Internet.
Want dat werkt ook.

 

Share