Duiding, Nuance, Proportionaliteit en Estheticisme (Sjoerd de Jong, Ombudsmens NRC Verdient Een Koekje)

, , Leave a comment

Geweldig!

Ik kwam dit gisteren al tegen, maar had weer eens te weinig tijd.

Sjoerd de Jong – de Ombudsmanmens van het NRC – is terug!

Ik ben gecharmeerd geraakt door Sjoerd vanwege zijn geweldige columns.

Zo heb ik van Sjoerd geleerd dat vrijheid van meningsuiting eigenlijk alleen geldt voor Youp van ‘t Hek (en niet voor die stomme teringlijers van GeenStijl) en ik heb geleerd dat “vrouwenvoetbal” eigenlijk “voetbal voor vrouwen” moet zijn maar dat “voetballende vrouwen” dermate controversieel zijn dat het net zoiets is als “Islamitisch terrorisme”.

Vandaag gaan we ons bezighouden met idolatrie en zelfverheerlijking.

Jawel, Sjoerd gaat ons weer eens uitleggen hoe geweldig goed het NRC wel niet is.

Leest u even mee?

self-congratulatory

NRC: Zijn media helpers voor terroristen?

De titel is een verbastering van een ander “argument”. Als je na een aanslag ineens niet meer gaat shoppen of niet meer op vakantie of naar concerten gaat? Dan “winnen” de terroristen. Er zijn tal van manieren waarop je die terroristen kunt helpen “winnen”. Als je bijvoorbeeld een hekel krijgt aan de Islam en Moslims door al die aanslagen? Dan “winnen” de terroristen. En als je van mening bent dat uitreizigers niet moeten terugkeren maar in de regio berecht moeten worden? Dan “winnen” de terroristen ook al. Ik kan zo doorgaan.

Ok Sjoerd, ik ben klaar voor de zelfverheerlijking, komt u maar.

Nee, de krant heeft de aanslag-met-auto in Barcelona en het terreuralarm in Rotterdam niet genegeerd – en dat is maar goed ook.

Ja!

Heus wel!

“De krant” heeft het nieuws gerapporteerd, weliswaar niet helemaal zonder huilen en ook al niet helemaal zonder in hun broek te plassen, maar het is mooi wel gelukt.

Wat willen jullie nu precies, Sjoerd, voor het doen van je fokking werk?

Wil je een ijsje, of een knuffel?

Het nieuws uit Spanje werd feitelijk en niet sensationeel gebracht, vond ik. De situatie in Rotterdam haalde niet de voorpagina (behalve een foto). De lezers vonden de maatvoering blijkbaar ook goed; een enkele had meer aandacht gewild voor de tweede aanslag, in Cambrils, een ander vond de koppen boven vertaalde stukken uit de Spaanse media te scherp aangezet.

Ach jeetje.

Heeft iemand zich bezeerd aan die “scherpe koppen”?

Ik vertel mijn dochter altijd dat ze goed moet uitkijken met scherpe dingen.

Ook bij deze krant is de berichtgeving over terreur inzet van discussie, en dat is logisch. Formattering ligt op de loer: de ooggetuigen, de geschokte reacties. Kunst is om dan zo dicht mogelijk bij de feiten te blijven en de nodige verdieping te blijven bieden.

De “formattering” ligt op de loer?

Dat klinkt als gevaarlijke soep, Sjoerd.

Kunnen jullie niet allemaal met een grote boog om die grote boze grommende formattering heenlopen dan?

Of misschien kan die formattering een dagje met Ykje Vriesinga naar het strand?

(Met ‘r nieuwe laptop red.)

Geregeld klinken pleidooien voor een nog veel grotere terughoudendheid, bijvoorbeeld door geen biografieën van daders te plaatsen. Terroristen zou het gaan om ‘aandacht’ en die moet je ze dus niet geven. De Vlaamse opiniemaker David van Reybrouck opperde nieuwe, veel prudentere regels voor de media. Oud-correspondent Joris Luyendijk stelde een vergelijkbare, maar cynischer diagnose in een opiniestuk in NRC: hij zag een diabolische dubbele aandachtsbehoefte: bij de terroristen en de media zelf. Overigens concludeerde hij dat stilzwijgen in de media helemaal niet zou helpen: terroristen doen er dan gewoon een schepje bovenop.

Nee Sjoerd.

Er klinken geen “pleidooien” en al zeker niet “geregeld”.

Wat je vrijwel altijd krijgt na zo’n aanslag is dat geflipte Deugridders (in dit geval was het alleen Beatrice de Graaf; een religieuze gek) meteen vreselijk gaan huilen omdat ze al die stomme beelden over al dat stomme terrorisme niet willen zien. Dit zijn veelal zwakbegaafde mensen die erg labiel en emo zijn. Ze willen geen lelijke of nare berichtgeving meer in de krant. Ze willen een mand vol puppies, leuke videos met katten of nog meer hartverscheurende berichtgeving over hoe Nouri, in een coma, zo vreselijk “verbindend” bezig is.

Die zorgen om overdaad raken intussen wel een snaar: ook uit een peiling van NRC bleek dat veel lezers vinden dat de media „te veel” berichten over terrorisme. De hoofdredacteur voelde zich dinsdag genoopt uit te leggen waarom NRC er niettemin zoveel over schrijft. Maar mogelijk is het een andere snaar dan vaak wordt bedoeld: niet zozeer de angst om terroristen in de kaart te spelen, maar de vrees afgestompt te raken door zoveel slecht nieuws, waar je toch niets aan kunt doen.

Ik heb dit ooit meegemaakt met onze geweldige Politie van Amsterdam. We kregen – ergens in 2003? 2004? – nieuwe “buren” aan de overkant: drie jonge meiden uit een Oostblok land. Mijn buren en ik – allen man, gescheiden en single, stonden dan op balkon een beetje naar de overkant te gapen, naar die jonge meiden op balkon. De dames bleken in grote problemen te verkeren. Ze waren naar dit land gesmokkeld en waren ‘m gesmeerd voor hun pooiers. Met een aantal buren besloten we ze toen te helpen. Een aangifte bij Politie bleek toen niet te mogen. Men had de smokkelaars al gearresteerd. Toen de dames begonnen te protesteren (ze waren natuurlijk mishandeld, verkracht, the works), zei politie resoluut: “We hebben al een slachtoffer van verkrachting, we hebben er niet nog drie nodig”.

Bij aanslagen krijg je min of meer hetzelfde.

Alweer een fucking aanslag door losgeslagen Moslims?

En weer met een wit busje?

Hebben we dat niet twee maanden geleden al gelezen?

De “berichtgeving” is dan ook altijd errug monotoon. De daders blijken altijd bekenden van Politie/Justitie/Veiligheidsdiensten maar werden beschouwd als “niet dreigend”. De kennissenkring van de daders vertelt ons dan vervolgens dat het doodnormale jongens zijn die gewoon wiet rookten, witte meisjes wilden neuken en vette hiphop luisterden.

Het is boring, Sjoerd.

Daarom halen steeds meer mensen hun “nieuws” uit allerlei bronnen, niet alleen “de krant”.

Zelf ben ik ook van de journalistieke school die ervan overtuigd is dat burgers zo volledig mogelijk geïnformeerd moeten worden over terrorisme en daders. Alleen dat biedt aanknopingspunten voor begrip (nee, niet in de zin van ‘goedpraten’ maar van: inzicht verschaffen) en dus voor tegenmaatregelen.

Zo, vind jij dat Sjoerd?

Dat is indrukwekkend, zeg!

Een krant moet de lezers dus over nieuwswaardige dingen zo volledig mogelijk informeren.

Wat een revolutionair standpunt.

Na Barcelona verscheen een stuk dat ik er daarom wil uitlichten: het uitvoerige, zeer informatieve artikel van Kees Versteegh in de krant van woensdag over de effectiviteit van anti-terreurmaatregelen. Een schoolvoorbeeld hoe media zinvol over terrorisme kunnen berichten. Het bood inzicht en gaf een handvat: wat werkt en wat niet.

Opmerkelijk in die inventarisatie was overigens dat inlichtingen- en recherchewerk wél effectief blijken te zijn, maar ideologische tegenmaatregelen – propaganda vóór het Westen, programma’s voor deradicalisering – juist het minst. Dat geeft te denken voor wie de oplossing zoekt in meer schoolboekjes of het zingen van het Wilhelmus.

Ik ken dat artikel, Sjoerd; het was dogshit en nog net even een vleugje erger dan jullie terrorisme drieluik.

Ik moet het nog van repliek voorzien.

Geeft het ook “te denken” voor de Gemeente Amsterdam, die een stel knuffel Salafisten met dubieuze Muslim Brotherhood connecties meer dan 10 duizend euro per maand betaalt als deradicaliserings”experts”?

Dan over die vermeende behoefte aan aandacht van terroristen. Inderdaad, terreur is bedoeld is om angst te zaaien – en daar heb je media voor nodig, juist ‘oude’ als televisie (‘we krijgen net de eerste beelden binnen’). Maar het idee dat het terroristen persoonlijk – en niet strategisch – te doen zou zijn om aandacht of ‘heldenstatus’, lijkt me een misverstand. Ze willen niet op televisie, maar naar het kalifaat, of paradijs.

Volgens mij willen ze dat iedereen zich bekeerd tot de Islam.

Als we dat niet doen?

Dan pas wordt het aanslagen en naar het paradijs, Sjoerd.

apologetics2

Ik ben klaar voor wat apologetiek, Sjoerd, komt u maar.

Zulk psychologiseren miskent de ideologische motieven van daders. Terroristen bestrijden het decadente Westen, de ongelovigen, of hoe ze hun vijand ook definiëren, vanuit een religieus-maatschappelijke utopie die ze zelf uiterst serieus nemen. Ook al is het pas sinds gistermiddag: veel jihadisten zijn bekeerde kleine criminelen die vaker een gevangenis van binnen hebben gezien dan een moskee. Feiten over hun achtergrond, biografie en zelfverklaarde motieven doen er dan toe.

Goed zo, Sjoerd!

Ga maar een koekje halen bij Peter Vandermeersch.

Islamitische terroristen hebben vaker een gevangeniscel van binnen gezien dan een Moskee.

Ze zijn helemaal niet diep gelovig gek.

Ze dragen ook geregeld een spijkerbroek of gympen.

En dat doet er toe.

Nod Yes Icon

Natuurlijk is het daarbij oppassen voor een dubbele moraal: islamkritische houwdegens hebben er bijvoorbeeld een handje van jihadisten letterlijk te nemen, maar anderzijds om het hardst te roepen dat Anders Breivik een psychopaat was wiens woorden he-le-maal niets zeggen over extreemrechts gedachtegoed in Europa.

Nou vooruit, omdat je zo goed je best hebt gedaan.

Je mag twee (2) koekjes gaan halen bij Peter Vandermeersch.

Anders Breivik betreft een (1) enkele – weliswaar gruwelijke – aanslag.

Moslims plegen wat meer aanslagen, Sjoerd.

islam-stats

Als je meer “feiten” wilt, Sjoerd, dan stel ik voor dat je een krant leest.

Volgens mij kwam het NRC enige tijd geleden met het Moslim Jaarverslag 2016?

Daar kwam ik die gekke Breivik helemaal niet tegen, Sjoerd.

Hoeveel aanslagen heeft Breivik dit jaar trouwens gepleegd?
En wat vind ie van Ariana Grande?

Nog even terug naar die snaar. Het gevaar van „ongeremde” berichtgeving waar Van Reybrouck tegen waarschuwt, schuilt niet zozeer in het aanmoedigen van aspirant-terroristen, maar eerder in het ontmoedigen van onszelf, machteloos tegenover onheil, en in het verder polariseren van de samenleving.

Precies!

Het NRC heeft gewoon geen keus.

Zonder de apologetiek en het keukentrapje argument gaat het helemaal mis.

Je kunt daarom beter de woorden “Islam” en “Moslim” vermijden en ze gewoon “daders” noemen.

Want anders polariseert de samenleving nog veel verder.

De propaganda, de lulkoek, het frame, en de apologetiek is hier dus om ons te beschermen tegen onszelf.

Ook al daarom zijn achtergrondstukken als die van Versteegh over anti-terrorisme broodnodig: ze maken duidelijk dat terreur geen natuurverschijnsel is, geen stuiptrekking van het Avondland of nakende triomf van ‘de islam’, maar een vorm van politiek en religieus geweld waar een praktisch antwoord op gezocht kan en moet worden.

Sorry Sjoerd, maar die “achtergrondstukken” zijn alleen broodnodig voor de auteur zelf.

Die verdient er inderdaad z’n brood mee.

En volgens mij Sjoerd is er buiten de gekken in dat kantoor op het Rokin echt nergens iemand te vinden die denkt dat “terrorisme een natuurverschijnsel” is.

We zijn namelijk allemaal ouder dan vier jaar.

En die wat zondagse preek van Van Reybrouck over matiging?

Zelfcensuur is géén goed idee, proportionaliteit wél – en waken voor de reflex van de overtreffende trap. Maar zulke aanbevelingen zijn meestal helemaal niet specifiek voor terreurverslaggeving. Neem deze: ‘vermijd sensationalisme’, ‘bied duiding en nuance’, ‘laat speculaties achterwege’, ‘publiceer geen propaganda’. Warempel, het lijkt wel de algemene formule van wat ooit ‘kwaliteitskranten’ heetten.

En wat is er met die “kwaliteitskranten” gebeurd, Sjoerd?

Het is altijd geestig als de media “worstelt” met zichzelf en hun eigen rol.

Het eindresultaat is vrijwel altijd hetzelfde.

Kijk onsch eensch deugen met een hoofdletter D!

Ik zou er aan willen toevoegen: wees zuinig met estheticisme. Terreur is óók spektakel, en media zijn graag filmisch. Zoals een cover van nrc.next met steeds grotere namen van steden die recentelijk doelwit werden. Subtekst: ‘het’ komt steeds dichterbij!

Die voorpagina werd, niet toevallig, al snel nagedaan.

Daar zat ik ook aan te denken, Sjoerd.

Toen al die kinderen werden opgeblazen bij dat Ariana Grande concert?

Het fokking eerste wat ik dacht: als het NRC maar zuinig is met hun estheticisme.

Als het NRC namelijk niet zuinig doet met hun estheticisme?

Dan lig ik nachten wakker.

Ik heb ooit – lang geleden – samen met mijn oom mijn oma’s nieuwe bejaardenflat helemaal geverfd; alle muren. We zijn ‘s morgens vroeg begonnen en de hele dag gaan doorknallen. Aan het einde van de dag zijn we bier, haring en kibbeling gaan halen. Daarna gingen we terug en hebben we op de grond gezeten en naar de spierwitte muren zitten kijken. Mijn oom zei toen: het is tijd voor wat middle aged self congratulation. We hebben toen door het huis gelopen en bij muren, plinten en deurposten gestaan. “Dat ziet er mooi uit”, “Dat hebben wij eventjes gedaan”, “Wij zouden meer huizen moeten schilderen”, “Kijk toch eens hoe strak langs de randjes hier geschilderd is”, “Wij hebben dit varkentje eventjes gewassen”, “Heb je die keuken gezien? Da’s toch prachtig” en ga zo maar door.

Als je iets heel simpels doet, Sjoerd – en dat doet het NRC – jullie kakelen veelal the Guardian na met exact hetzelfde frame, dezelfde insteek, veelal dezelfde beelden – krijg je geen ijsje.

Er worden veel aanslagen gepleegd dus zijn er veel artikelen over terrorisme.

Die artikelen zijn veelal waardeloos, net even geen vol A4’tje lang.

Na het “rapporteren” van de aanslagen volgt een ware storm van apologetiek.

Islam Not Islam

Islam heeft er niks mee te maken.

De daders droegen spijkerbroeken.

Ze hadden geeneens een baard.

Een keukentrapje is gevaarlijker.

Terroristen handelen uit schuldgevoel en altruisme.

Er gaan veel meer mensen dood aan kanker dan door terreur.

Don’t say the “M” word!

De kaper was de dader.

Islamofobie bestaat niet maar het is net zo erg als terrorisme.

Marokkanen wonen in Marokko (en niet in Nederland).

En mijn meer recente favoriet: laten we allemaal handen gaan schudden met mensen die geen handen mogen schudden omdat ze ergens een leuke hashtag op hebben gekalkt.

Ik kan zo eindeloos doorgaan.

Doorzoek dit blog op “NRC + Moslim” en je komt de meest ranzige, schuimbekkende, ideologische waanzin tegen.

Don’t look now, Sjoerd, maar eh… die samenleving “polariseert verder” juist door je fokking frame, je apologetiek, je keukentrapje, je nuance en je fokking duiding.

Misschien moet je Lamya Aharouay eens vragen een leuke column te schrijven over Islamic terror en radical Islam.

Mag ze dat niet, of durft ze dat niet, Sjoerd?

Nou, ren even naar het kantoor van Peter Vandermeersch.

Dan mag je twee (2) koekjes uitzoeken, goed?

Share
 

Leave a Reply